MARCO VAN BASTEN

Marco van Basten, Il Cigno, is voor eeuwig relevant

 

Sommige personen hebben geen inleiding nodig. Zo ook Marco van Basten (56) niet. Voetbal Friesland zoekt hem op in zijn fraaie, statige woning aan het Vondelpark in Amsterdam. De eenmalig wereldvoetballer en drievoudig Europees voetballer van het jaar is tegenwoordig een graag geziene en gehoorde analist. We spreken hem onder meer over pleintjesvoetbal, Ajax en AC Milan, zijn twee jaar in Heerenveen, de VAR, BeNeLiga, zijn boek Basta en nog veel meer.

 

Opgroeien in Utrecht

Op 31 oktober 1964 wordt Marcel van Basten als zoon van Joop en Lenie geboren in de woning van zijn ouders, gelegen aan de Surinamestraat in de ‘dorpse’ wijk Oog in Al in Utrecht. Na een paar weken wordt Marco zijn roepnaam, omdat de uit Friesland afkomstige oma Van der Borg moeite heeft met het uitspreken van Marcel. Marco heeft een oudere broer en zus: Stanley - vernoemd naar de beroemde Engelse voetballer Stanley Matthews - en Carla. Het vernoemen van Stanley naar een topvoetballer heeft echter niet hetzelfde effect. Het voetbal-DNA zit in de genen van Marco. Zijn voetbalavontuur start in 1970 bij EDO. Marco: “Mijn oom raadde mij aan om daar te gaan spelen. Hij had er connecties. Met mijn talent en ontwikkeling was ik in die jaren nog niet zo bezig, maar ergens had ik wel door dat ik handiger, slimmer en sneller was dan mijn buurtgenoten. Doe toch niet zo ingewikkeld met dat effect, riep Stanley dan.” Na een jaar verkast Marco naar het nabijgelegen UVV, waar hij uiteindelijk acht jaar lid is. “EDO was logistiek gezien niet handig. Het lag voor ons aan de andere kant van de stad. UVV kon ik per fiets gewoon bereiken.” Vader Joop is zijn grootste fan en gaat altijd en overal met de jonge Marco mee. Moeder Lenie is er minder mee bezig. Joop slaat geen wedstrijd over. Die van zoon Stanley inmiddels wel. Hij heeft wel door dat er iets bijzonders aan het ontstaan is, al kan hij behoorlijk kritisch zijn op de prestaties van zijn oogappel. Samen hebben ze een gedeelde droom. “Ja, die was er zeker. Profvoetballer worden. Dat kwam mede door de wedstrijden die we op tv zagen. Ajax. Feyenoord. Die wonnen veel. Dat beeld kreeg ik dus ook. Als profvoetballer win je alles.” In het geval van Marco zal hij niet bedrogen uitkomen.

 

Elinkwijk

In de wijk voetbalt Marco met grote regelmaat op het Herderplein en het veld aan de Cervanteslaan, nu bekend als sportpark Marco van Basten. Zijn straat-pseudoniem is Johan, naar zijn grote voorbeeld Johan Cruijff. “Op het pleintje zijn heel wat zweetdruppels achtergelaten. Grotere partijtjes, twee tegen twee, maar ook alleen kon ik urenlang van alles verzinnen. Door onderlinge wedstrijdjes werd ik harder en slimmer. Terwijl ik technisch beter werd door eindeloos op het plein te bivakkeren met mijn bal.” Een kind met een bal op een plein. Omringd door een denkbeeldig stadion. Juichen zoals ze op televisie doen. En toeleven naar het wedstrijdweekend wat aanstaande is. Na acht jaar UVV gebeurt dat voor Marco bij het roemruchte Elinkwijk, waar ook spelers als Tonny van der Linden, Gerald Vanenburg en meer recent Ibrahim Affelay, Ismaïl Aissati en Zakaria Labyad het klassieke witblauwe shirt dragen. “Het was een gevoelige overstap, want UVV en Elinkwijk waren concurrenten. Beide grote clubs, met een uitstekende jeugdopleiding. Sowieso was het amateurniveau in de stad Utrecht in die periode zeer sterk. De keuze voor Elinkwijk was voor mij echter een logische, omdat mijn vrienden daar actief waren. In de competitie troffen we uiteraard mijn oud-teamgenoten van UVV. Het oud zeer was voelbaar. Dat waren mooie potjes. Vlak voor mijn overgang naar Elinkwijk kreeg ik overigens last van heup- en liesklachten, waardoor ik driekwart jaar geen wedstrijden speelde.” Het advies van Rein Strikwerda, clubarts bij FC Utrecht, is om te stoppen met voetbal. Dat is Joop en Marco te gortig. Na eerdergenoemde break ontwikkelt Marco zich pijnsnel. Zijn begaafdheid reikt ver. Hij ontgroeit Elinkwijk en kan rekenen op interesse van FC Utrecht en de gehele top drie. Ajax’ jeugdtrainer Aad de Mos is erg van de jonge aanvaller gecharmeerd. “Het grappige was dat ik samenspeelde met Edwin Godee, een goede linksback. Hij viel op. Doordat Ajax hem nauwlettend in de gaten hield, kwam ik als teamgenoot van hem evenzo in beeld. Maar in beginsel ging het meer om Godee.” Samen vertrekken ze naar Amsterdam. Godee schopt het in twee seizoenen Ajax 1 tot drie wedstrijden en sluit erna bij FC Utrecht aan. Zijn stadgenoot Marco doet het iets beter in Mokum.

 

 'Ajax hield Godee in de gaten. Via hem kwam ik ook in beeld'

 

Ajax

Marco tekent een jeugdcontract voor 500 gulden per maand en is vanaf 1 juli 1981 Ajacied. Hij mag zich gaan bewijzen in de A1. Dat doet hij met verve, al is Ajax A1 veel te goed voor de regionale competitie waarin ze acteren. Grote uitslagen komen geregeld voorbij, vooral tegen amateurclubs. Marco kijkt een tijdje naar zichzelf in de spiegel als het magische wit-rood-witte tenue voor het eerst over zijn schouders valt. Hij vergeet alles om zich heen even. Al gauw traint hij overigens met het 2de mee, tussen mannen als Sonny Silooy en John van ’t Schip. Marco is lang, dun, nog niet uitgegroeid. Hij moet zich fysiek meten, maar kan voetballend meekomen. “Het ging heel snel. Als ik keek naar de trainingen en het niveau, dan was ik niet minder. Ik wist me staande te houden tussen jongens die groter en sterker waren. Ik debuteerde binnen een halfjaar in het 2de en scoorde ook daar de nodige goals.” Hij maakt naam, wordt in de gaten gehouden en is al snel bekend als een technisch zeer begaafde aanvalsleider. Slim, frivool, snel en met een neusje voor de goal. In Ajax 1 speelt sinds de winter van 1981 overigens ene Johan Cruijff. De verloren zoon maakt een verrassende comeback en mede door zijn sterke optredens halen de Amsterdammers tijdens de tweede seizoenshelft zowel AZ’67 als PSV in.

 

Debuut in een volle De Meer

Op 3 april 1982 komen twee legendes samen in de thuiswedstrijd tegen NEC (5-0), waar Cruijff zijn 250ste optreden voor Ajax zeven minuten na rust moet staken vanwege griepverschijnselen. Zijn vervanger is de 17-jarige Marco van Basten. Diens eerste balcontact betreft een lob op de lat. Even later is het koppend wel raak: 3-0. Scoren bij je debuut. Dat is Ajax. Het moest zo zijn. Een paar weken erna wordt Ajax voor de 20ste keer kampioen van Nederland. Het seizoen erop, 1982/1983, ontfermt nestor Cruijff zich meer en meer over zijn leerling Van Basten. Marco wordt niet alleen beter, maar ook harder en gemener. Dat jaar maakt hij in 20 wedstrijden negen goals én haalt z’n havo-diploma. Ajax pakt de dubbel. De grote doorbraak vindt niettemin een seizoen later plaats. In 26 wedstrijden maakt hij 28 goals, wat hem topscoorder van de Eredivisie maakt. Ajax zelf blijft prijsloos, ondanks de ongekende 8-2 veegpartij tegen aartsvijand Feyenoord, met drie goals van Marco. “Dat was de wedstrijd van Jesper Olsen. Hij was die middag weergaloos.” Feyenoord eindigt als landskampioen én bekerwinnaar, met ‘vreemdganger’ Cruijff als Rotterdamse grootheid in dienst van Feyenoord.

 

Vriend Cruijff

Na de hegemonie in Rotterdam-Zuid stopt Cruijff ermee. Hij heeft Feyenoord twee prijzen bezorgd en trekt daarmee een lange neus naar voorzitter Harmsen van Ajax die El Salvador te oud en versleten vond worden, zeker in relatie tot zijn royale miljoenensalaris. Marco en John van ’t Schip – inmiddels een goede vriend – houden contact met Johan en gaan regelmatig op bezoek bij hem in zijn woning in Vinkeveen. Het gaat vaak over voetbal. “John en ik zaten op de eerste rij, terwijl Johan vertelde over bepaalde wedstrijdsituaties, zijn visie, inzichten en wat hij zoal had meegemaakt. Wij smulden ervan, vooral van zijn belevenissen in Spanje en Amerika.” In de omvangrijke tuin gaat de bal geregeld mee. Spelletjes verzinnen, partijtje doen. Johan, John, Marco en Johan’s zoon Jordi met z’n vriendjes. Mooie momenten. De kinderlijke verliefdheid van Johan richting de bal en het spel lijkt oneindig. Tijdens dat lopende seizoen, 1984/1985, staat Ajax ook wel bekend als FC Vinkeveen. Als De Mos besluit om zowel Marco als John op de reservebank te zetten, gaat het intern rommelen. Zonder de twee verliest Ajax bij Haarlem. Het team gaat erna in overleg. De Mos moet weg en wordt ontslagen door Harmsen. Zonder hem wordt Ajax kampioen. Zes weken later wordt Cruijff als hoofdtrainer aangesteld. Het oud zeer met Harmsen is passé. Marco wordt door zijn collega-voetballers verkozen tot Nederlands voetballer van het jaar. In 33 wedstrijden prikt hij 22 keer raak.

 

'Wij smulden van de verhalen van Johan, vooral over zijn belevenissen in Spanje en Amerika'

 

Europese top

Als de Europese grootmachten nog niet zijn wakker geschud, dan brengt Marco daar vanaf seizoen 1985/1986 verandering in. Voorgoed. In 26 wedstrijden voor Ajax trilt het net 37 keer. Een ongekende prestatie. Hij maakt er vijf tegen Heracles (1-8) en zes tegen Sparta (9-0). Zijn goals leveren geen kampioenschap op. De titel gaat naar het PSV van onder meer Frank Arnesen, René van der Gijp en Ruud Gullit. Marco moet het doen met de KNVB-beker en de individuele titel van Europees topscoorder. Dat hij naam heeft gemaakt in Italië, blijkt onder meer uit zijn vakantie die zomer. “We gingen naar Italië. Liesbeth en ik dachten dat we rustig op het strand konden genieten van de zon. Dat bleek een misvatting. We werden gespot en binnen de kortste keren wilde iedereen een handtekening en op de foto. Liesbeth negeerden ze. Die zat onder het zand.” Het jaar erna blijft hij met 31 goals zijn reputatie als doelpuntenmachine waarmaken. In Nederland worden de prijzen net zo verdeeld als een jaar eerder. Weer geen schaal. Wel een beker. Marco scoort thuis tegen Den Bosch een memorabel doelpunt. Voorzet Wouters, omhaal Van Basten. Pure kunst. Europees succes sluit de loopbaan van Marco bij Ajax af, aangezien een transfer naar het grote AC Milan aanstaande is. Op 13 mei 1987 wordt in Athene Lokomotive Leipzig verslagen, waardoor Ajax de Europa Cup II wint. De doelpuntenmaker laat zich raden. Van Basten. Eerder dat seizoen speelt de kwetsbare enkel van hem op. Een frustratie-overtreding op bezoek bij FC Groningen op Edwin Olde Riekerink laat de spits zwaar geblesseerd achter. Na de operatie van 15 december 1987 staat hij al snel weer binnen de lijnen, onder druk van Cruijff. “Ik was jong. Gretig. Wilde me bewijzen. Achteraf is het makkelijk praten, maar ik had natuurlijk langer moeten revalideren.”

 

AC Milan

Nadat eerder een voorcontract is getekend, wordt de definitieve overgang in het diepste geheim beklonken. Zelfs vader Joop weet van niks. Het begin in Italië is goed. “Net als bij Ajax ging het bij Milan vlug. Ik scoorde bij mijn debuut, maar had vanuit Ajax de enkelkwetsuur meegenomen. Het werd een ingewikkeld seizoen, inclusief operatie. De status van Engeland en Spanje nu, had Italië toen. Het was de grootste competitie ter wereld, met sterren als Baggio, Careca, Klinsmann en Maradona.” Diezelfde Maradona moet het in 1988 in de titelrace afleggen tegen het vernieuwde Milan, dat voor het eerst in negen jaar de scudetto pakt. Ruud Gullit komt tegelijk met Marco naar Milan. Rijkaard volgt een jaar later. Die zomer schittert het drietal op het EK in Duitsland, waar Marco als topscoorder eindigt en in de finale tegen de Sovjet-Unie (2-0) een zeldzaam mooi doelpunt maakt. “Dit is een goed stel hoor”, merkt commentator Theo Reitsma na afloop op. De Italiaanse prijzenkast van Van Basten eindigt met drie kampioenschappen, tweemaal de Europacup II, tweemaal de wereldbeker voor clubteams, tweemaal de UEFA Super Cup en driemaal de Supercoppa. Het elftal krijgt tijdens seizoen 1989/1990 een passende bijnaam. Gli immortali, de onsterfelijken. Insiders beschouwen dit elftal als het beste clubteam ooit. Als succescoach Arrigo Sacchi in 1991 plaatsmaakt voor Fabio Capello, krijgen de aanvallers van Milan nog meer vrijheid. De machine dendert door en vergaart een volgende bijnaam: Gli Invicibili, de onoverwinnelijken. Eind 1992 raakt Marco echter wederom zwaar geblesseerd. Het is het begin van het einde. Dokter Marti opereert de rechterenkel in Klinik Gut in Sankt Moritz. “Tien stukjes bot werden verwijderd. De enkel was weer schoon, aldus Marti. Na zes weken zou ik kunnen beginnen met de looptrainingen. Het liep totaal anders. Verbetering kwam er niet, de pijn bleef en in juni 1994 werd ik weer geopereerd. Er werd min of meer geëxperimenteerd, wat op een fiasco uitliep.” Alleen blessures en operaties kunnen het fenomeen stoppen. Het aangekondigde afscheid volgt een dik jaar erna. Tussen zijn laatste wedstrijd en het definitieve afscheid liggen twee jaar, twee maanden en 23 dagen. 814 dagen in totaal. Bizar.

 

Grazie Marco, per sempre

San Siro in Milaan is volgepakt. Het is augustus 1995, twee jaar na de laatste wedstrijd van Marco, als AC Milan thuis tegen Juventus speelt. De wedstrijd staat in het teken van het veel te vroege afscheid van de grote Marco van Basten. Het spandoek met Grazie Marco, per sempre hangt er nog jarenlang. Bedankt Marco, voor altijd. Scheidsrechter Pierluigi Collina geeft hem een ferme handdruk. 64.000 mensen klappen hun handen stuk voor hun legende. Hij kijkt om zich heen. Suède jas, roze overhemd, stonewashed jeans. Klasse, in alles. Zijn teamgenoten staan op een rij. Tranen vloeien, vooral bij trainer Capello. De hoofdpersoon zelf heft beide handen in de lucht, zoals hij dat in 201 wedstrijden 124 keer deed. Altijd maar scoren. Milaan huilt. De man met de mooiste bijnamen stopt. San Marco. La Libelulla, de libelle. Il gatto danzante, de dansende kat. De meest bevallige? Il cigno, de zwaan. Scherp en tenger ineen. Met een sierlijke hals. Kwetsbaar ook, net als Marco. De zwaan is geschikt voor poëzie. Zoals Marco voetbalt op de grens van geheimenis en esthetiek. Hij is een ster in Milaan. Halfgod.

 

 'Il cigno, de zwaan. Scherp en tenger ineen'

 

SC Heerenveen

Na zijn afscheid is het voetbal een tijdlang passé. Marco gaat met regelmaat golfen nabij zijn nieuwe woonplaats Monaco en is daar behoorlijk goed in. Pas in 2001 volgt hij de cursus Coach Betaald Voetbal. Twee jaar later treedt hij, na een stage, in dienst bij jeugdliefde Ajax, om samen met John van ’t Schip de beloften te coachen. Later wordt hij bondscoach van Oranje en hoofdtrainer bij Ajax. Tot prijzen komt het niet. Marco heeft last van spanningen en volgt diverse trainingen en cursussen, waaronder neuro linguïstisch programmeren, om als trainer én mens te groeien. “Het verschil tussen speler en trainer zijn is groot. Als speler was ik alleen met mezelf bezig en had ik direct invloed op het resultaat. Als trainer verloor ik voor m’n gevoel te vaak. Dat was ik als speler niet gewend. Ik kon er moeilijk mee omgaan. Sliep soms slecht, was van de leg. Het zat en zit ook in mijn karakter om altijd te winnen.” Na het afscheid bij Ajax hengelen meerdere grote clubs naar zijn diensten, denk aan Chelsea en Sporting Lissabon. Na een break van drie jaar is vriend en vijand dan ook verbaasd als bekend wordt dat Marco vanaf seizoen 2012/2013 hoofdtrainer van SC Heerenveen wordt. Een kleine club in vergelijking met Ajax en een compleet andere dimensie dan bondscoach van Oranje zijn. Toch aardt hij er prima. De rust, ruimte, groene omgeving in combinatie met het familiaire binnen Heerenveen doen hem goed. Europees schakelen de Friezen Rapid Boekarest uit, maar een ronde verder is het Noorse Molde FK veel te sterk. Het vertrek van de aanvallende sterkhouders Dost, Narsingh en Assaidi wordt duidelijk. Als de ploeg hun openingswedstrijd in de Eredivisie kansloos met 0-2 van NEC verliest, wil Marco voorzitter Robert Veenstra opzoeken. Zijn besluit staat vast. Stoppen. “Ik kon Veenstra nergens vinden. Het negatieve gevoel bleef echter. Daags na de training was hij er wederom niet. Daarna ebde het gevoel weg. Ik bleef.” Het eerste jaar eindigt Heerenveen als achtste. Een jaar later gaat het beter, met een knappe vijfde plek als resultaat. “Van lastig voetballen en matige uitslagen gingen we naar goed, attractief voetbal. Met een ploeg in evenwicht. Met intelligentie, creativiteit, mannelijkheid en verdedigende capaciteiten. We hadden een mooie groep met sterke spelers als De Roon, Ziyech, Finnbogason en Sinkgraven. Dat team had bij elkaar moeten blijven, zeg ik wel eens. Dan hadden ze mee kunnen doen om de prijzen.”

 

Foto: Orange Pictures

 

‘Redder’ Tieme Klomp

Marco haalt tijdens het eerste seizoen Tieme Klompe bij de selectie als assistent-trainer. Het klikt direct tussen beide heren. Marco heeft Tieme nodig, zo geeft hij toe. “Met Tieme kon ik lezen en schrijven. Hij was in alles een verbinder. Hij kende de club, kon trainingen geven, zaken doorzien tijdens wedstrijden en was kundig in het aanspreken en stimuleren van spelers. Samen hebben we het op de rit gekregen. Ik had hem na Heerenveen graag meegenomen naar AZ. Wonderbaarlijkheid dat hij nooit ergens groot trainer is geworden.” Hoofdtrainer wordt Klompe wel, bij de amateurs van Harkemase Boys. Vorig jaar stopt hij niettemin vrij plotseling tijdens het lopende seizoen. Zijn tank is leeg. Tot op de bodem. Klompe geeft in de media aan dat zijn mate van voetbalbeleving te intensief is. Het heeft overeenkomsten met de periode van Marco bij AZ, waar hij naartoe gaat na twee jaar Heerenveen. “Ik wilde niet meer in de schijnwerpers staan. Bij AZ kwam ik daar wederom achter. Als speler is het eten of gegeten worden. Als trainer is het vooral gegeten worden. Het vrat energie. Het hoofdstuk ging definitief dicht in Alkmaar.” Bij AZ gebeurt iets opmerkelijks. Na de ziekmelding van Marco, neemt assistent Alex Pastoor het stokje over. Als Pastoor volgens de club heeft gelekt over de daadwerkelijke reden van absentie van Marco, wordt hem de deur gewezen. John van den Brom wordt aangesteld als hoofdtrainer, waarna Marco terugkeert als assistent en het seizoen afmaakt. In juli 2015 keert hij terug bij Oranje, om als assistent van Danny Blind het Nederlands elftal naar het EK 2016 te loodsen. Het lukt niet. Marco stopt bij de KNVB en wordt later dat jaar bij de FIFA als Chief Officer for Technical Development aangesteld. In die periode rolt onder meer de VAR uit. Na de zomer van 2018 kondigt hij ook hier zijn afscheid aan. Hij reist veel en wil tijd vrijmaken voor zijn gezin. Terugkomend op Marco en Tieme. De overeenkomsten tussen beide trainers zijn groot. Het hoofdvak als loden last. Te zwaar, te intensief. En te weinig ontspannend, al hebben Tieme en Marco bij Heerenveen wel een gedeelde hobby weten te ontwikkelen. Squashen. “Haha, ja. Dat begon in Heerenveen. Na de training gingen we vaak tafeltennissen. Dat kon Tieme erg goed. Naast het stadion konden we op twee banen indoor squashen. Henk Herder was er ook vaak bij. Geweldig om te doen.” Tegenwoordig squasht Marco nog steeds meermaals per week. Het houdt hem fit. Met de maandag als vaste golfdag.

 

 'Met Tieme kon ik lezen en schrijven. Hij was in alles een verbinder'

 

Analist

Squashen, golfen, tijd spenderen met Liesbeth en de kinderen Rebecca, Alexander en Deborah. Marco komt de dagen wel door. Inmiddels is hij opa van twee kleinkinderen. Weer een nieuwe fase in het leven van de 56-jarige oud-voetballer. Afgelopen zomer verhuist hij als voetbalanalist van Fox Sports naar Ziggo Sport, als vaste tafelheer bij Rondo en als regelmatige gast bij Peptalk. Het past hem als een jas. “Ik had een jaarcontract bij FOX en hoorde een tijdlang niets. Ziggo had mij eerder al gepolst, maar dat kwam te vroeg. Uiteindelijk heb ik de knoop doorgehakt. Stiekem vind ik het hier nog leuker. Al het voetbal komt voorbij, van Champions League tot de grote competities. En bij Peptalk bespreken we tevens topsporten als Formule I en golf.” Marco volgt veel vanuit zijn woning in Amsterdam. Tennis, hockey, autosport en - uiteraard - golf. “Topsport blijft ontzettend interessant. Momenteel volg ik de Augusta Masters in Amerika, een geweldig golftoernooi.” Als analist is het prettig luisteren naar hem. Hij is zichzelf op televisie en is afwisselend openhartig, prikkelend, direct en humoristisch. Ontwikkelingen volgt hij op de voet, zoals die van het Nederlands elftal. “Na enkele mindere jaren waarin we ons niet voor een eindtoernooi wisten te plaatsen, staat straks het EK voor de deur. De groep is talentvol en sterk, wat je onder meer terugzag in de vorige editie van de Nations League. Je hebt een vaste kern met Van Dijk, De Ligt, Frenkie, Wijnaldum en Memphis. Anderen moeten zich daaraan optrekken. Jong Oranje bulkt ook van het talent. We staan er goed op voor de komende jaren.” Minder enthousiast is hij over de huidige status van de VAR, waar hij ten tijde van zijn rol binnen de FIFA groot voorstander van was. Hij is genezen. “Het gebruik is volledig onjuist. Ze moeten de VAR inzetten als ze zien dat iets overduidelijk niet klopt. Harde charge, onomstotelijk hands, ruim buitenspel. Nu wordt werkelijk alles bekeken, tot nét achter de komma en dan ellenlang. Een teennagel buitenspel. Een keeper die één duizendste seconde te snel van de lijn komt. We slaan erin door. Het is simpelweg niet duidelijk meer. Vooral die voortdurende strijd met buitenspel is zo pietluttig. Al die lijntjes. Het meten. Het scheelt goals, kansen en momenten. De charme van het spel is weg. Of de regels aanscherpen of ermee stoppen. Voetbal moet aantrekkelijk zijn.”

 

BeNeLiga

Net als over de inzet van de VAR heeft Marco een duidelijke mening over de BeNeLiga, een gecombineerde voetbaldivisie in Nederland en België. Jaren geleden komt hij al met een pleidooi. Eerder tekent hij zelfs een eigen versie van de competitie uit. “Je vraagt naar de stap van Ajax naar AC Milan destijds. En het verschil in niveau. In Nederland was het voetbal in ontwikkeling. Italië was een topcompetitie. Feitelijk zijn die verschillen nog steeds zo. Op Ajax en Feyenoord in de jaren zeventig na is het verschil in klasse duidelijk, met af en toe een Nederlandse uitschieter, zoals Ajax midden jarig negentig. Als je bij de top wil horen, wat ik toen wilde en nu nog steeds, dan moet je stappen maken. Groter worden, groeien. Dat zou met de BeNeLiga kunnen. De grote landen en competities dicteren. Ze bepalen het spel en eigenen zich alles toe. Als België en Nederland de handen ineenslaan, ben je als competitie omvangrijker en sterker. Je kunt profiteren van de voordelen. Financieel, qua coëfficiënten. Het niveau stijgt, jongens worden beter, blijven langer. En het is interessanter voor spelers om te komen. We staan nu onder Portugal. Een kleiner land met minder faciliteiten. Op den duur moet dat veranderen.” Marco vindt het spijtig dat er binnen de bonden teveel discussie is over kleine dingen. Hij mist duidelijk de blik op het grotere geheel. “Typerend. De emotie regeert, de debatten zijn vermoeiend. Het sentiment moet weg om de totstandkoming uiteindelijk te realiseren. Op deze manier worden de groten groter en de kleinen kleiner.”

 

Basta

Boeken over Marco van Basten zijn er al lang. Logisch, voor een speler van zijn omvang. Van ‘Het mysterie Marco’ en ‘1000 x Marco van Basten’ tot ‘De oceaanvreugde van Marco van Basten’ en ‘Friet met Van Basten’. Een autobiografie was er nog niet, maar eind 2019 komt daar met Basta verandering in. Het boek is geschreven door Edwin Schoon en is inmiddels meer dan 100.000 keer over de toonbank gegaan. “De verwachting was wel dat het wat teweeg zou kunnen brengen, temeer omdat er van alles in zit. Jeugdjaren, opvoeden, vriendschappen, ruzies, voetbal, medische zaken, financiën. Het kan voor veel lezers interessant zijn. Leerzaam, vernieuwend. Ik vond het mooi om alles weer uit te pluizen. Het nodige zit in je herinnering, maar soms kloppen dingen niet. Het herbeleven vond ik prachtig. Voor mij was het moment juist.” Na het boek volgt een internationale serie. Het houdt niet op en tekent ergens de grootheid van de mens en voetballer Marco van Basten. “Het nieuws omtrent de serie is vers van de pers. Een vriend van mij kent acteur Barry Atsma goed. Hij gaf al aan dat het boek zich uitstekend leent om verfilmd te worden. Dat idee is gaan leven en werd steeds serieuzer. Voor mij is het belangrijk dat de gemaakte beelden realistisch zijn. Het worden stukjes over mijn leven en uit het boek. Daar wil ik het natuurlijk wel mee eens zijn, al blijft het een verfilming. Het bepalen van die grenzen gebeurt door Barry en het team eromheen. Zij hebben daar genoeg ervaring mee.” We kijken ernaar uit, Marco. Ciao.

 

Jelle Teitsma